Tokenize Altın Nedir? PAXG ve XAUT Nasıl Çalışır?

Tokenize altın, fiziki altına bağlanması amaçlanan ve bir blok zincirinde işlem gören tokendır. PAX Gold (PAXG) ve Tether Gold (XAUT), ihraççılarının belgelerine göre her biri bir fine troy ons altına, yani 31,1034768 gram saf altına karşılık gelecek biçimde tasarlanmıştır. Token fiziki külçenin kendisi değil, onu temsil eden bir kayıttır; sahibine tanıdığı hakkın niteliği ihraççıya ve ürün şartlarına göre değişir.

Tokenize hisselerden farkı, dayanak varlığın bir pay değil, kasada saklanan altın olmasıdır.

Hedef aynıdır, yapı farklıdır. Paxos'un sayfasına göre PAXG, Londra'daki LBMA kasalarında saklanan altınla desteklenir ve Paxos Trust Company tarafından saklanır; Paxos kendini ABD'de Para Birimi Denetçiliği Ofisi'nin düzenlediği bir trust şirketi ve saklayıcı olarak tanıtır. Sayfa, PAXG için saklama ücreti alınmadığını da yazar; alım satım yapılan platformun ücretleri ayrıca kontrol edilir.

XAUT için Tether'ın yayımladığı bağımsız güvence raporları, külçelerin Londra Good Delivery kalite koşullarını karşıladığını ve altının İsviçre'de kasada tutulduğunu belirtir. Raporlar belirli bir tarihteki rezerv altın miktarını dolaşımdaki XAUT miktarıyla karşılaştırır; o tarihten sonrasını göstermez.

Token fiyatı, dayanak altının kotasyonu değil, tokenın işlem gördüğü piyasadaki arz ve talep tarafından belirlenir. Tasarım hedefi fiyatı ons altın değerine yakın tutmaktır; fark küçük olabilir ama sıfır olacağı beklenmez. Dayanak altın piyasası kapalıyken token işlem görmeye devam edebileceği için fark o saatlerde büyüyebilir.

Farkı ölçmek için token fiyatı dayanak altın fiyatına bölünür ve sonuçtan bir çıkarılır. Pozitif sonuç token fiyatının dayanağın üzerinde, negatif sonuç altında olduğunu gösterir.

Altın fiyatındaki dalgalanma tokenla da taşınır; token bu riski ortadan kaldırmaz. Buna ek başlıca riskler şunlardır:

• İhraççı ve saklayıcı riski: Tokenın karşılığı bir ihraççının ve saklayıcının kayıtlarına dayanır; bunlardan birinde yaşanan sorun token sahibinin altına erişimini etkileyebilir.
• Fiyat farkı ve makas: Token fiyatı dayanak altın fiyatından ayrışabilir; alış ve satış fiyatı arasındaki fark platforma göre değişir.
• İtfa koşulları: Fiziki teslimat ve nakit karşılığa çevirme, ihraççının belirlediği şartlara tabidir; Paxos sayfası PAXG için asgari itfa miktarını belirtmez.
• Cüzdan ve ağ riski: Ethereum belgelerine göre ağda gönderilen işlem geri alınamaz. Paxos sayfası Ethereum ve Solana cüzdanlarından söz eder; yanlış ağa ya da adrese gönderilen token kurtarılamayabilir.
• Platform riski: Bir tokenın bir platformda listelenmiş olması, değerine ilişkin güvence anlamına gelmez.

Türkiye'de kripto varlıklara ilişkin temel düzenleme, 2 Temmuz 2024 tarihli, 32590 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7518 sayılı Kanun'dur. Kanun, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyete başlayabilmesi için yetkili kurumdan izin alınmasını zorunlu kılar. Kripto varlık tanımı geniştir; bir tokenın bu kapsama nasıl girdiği ürünün yapısına göre değerlendirilir. Bu bölüm hukuki görüş değildir ve vergi konusunu kapsamaz; sonraki değişiklikler için güncel mevzuata bakılmalıdır.

PAX Gold ve Tether Gold, kripto para ürün sayfalarında dolar fiyatı, 24 saatlik değişim ve gözlem zamanıyla yer alır; ikisi de Tokenize emtialar sayfasında da listelenir.

Lzzo.com yöntemine göre ons altın değeri PAXG tokenının işlem fiyatından izlenir ve spot ons kotasyonu ya da vadeli kontrat fiyatı değildir; gram altın gibi türetilmiş değerler de bu ons değeriyle dolar/TL kurundan hesaplanır, kuyumcu fiyatı değildir. TL cinsinden değer, dolar fiyatı ile kurun çarpımıdır; yani iki ayrı oynaklığın bileşimidir.