Monero (XMR)

Monero, Nisan 2014'te CryptoNote protokolü temelinde başlatılan ve gizliliği isteğe bağlı bir eklenti olarak değil, ağın varsayılan davranışı olarak ele alan bir kripto paradır. XMR sembolüyle bilinen coin kendi blokzinciri üzerinde çalışır; bir şirket tarafından değil, gönüllü geliştiricilerden oluşan açık kaynak bir topluluk tarafından sürdürülür.

Ağda gönderen tarafı halka imzalar (ring signatures) gizler, alıcıyı tek kullanımlık gizli adresler (stealth address) korur, gönderilen tutar ise RingCT adı verilen yöntemle şifrelenir. Böylece dışarıdan bakan biri hangi cüzdanın kime ne kadar gönderdiğini zincir verisinden okuyamaz. Madencilik, 2019'dan bu yana kullanılan ve sıradan işlemcilere uygun tasarlanan RandomX iş ispatı algoritmasıyla yapılır; blok ödülü ise kuyruk emisyonu denilen küçük ve sürekli bir ihraçla devam eder.

Güçlü gizlilik yapısı bazı ülkelerde düzenleyici baskıya ve çeşitli borsalarda listeden çıkarılmalara yol açmıştır; bu durum erişilebilirliği etkileyebilir. Lzzo.com'da gösterilen Monero fiyatı, DefiLlama'nın ABD doları cinsinden referans verisine dayanır ve yalnızca bilgilendirme amacı taşır.